Preduzetnički gradovi – URBACT mreža za prenos dobrih praksi
Šta ako bi se preduzetništvo podučavalo ne kao predmet, već kao način razmišljanja, učenja i djelovanja? To je pitanje u središtu projekta „Preduzetnički gradovi“, URBACT mreže za prenos dobrih praksi koju predvodi Opština Albergarija-a-Velja (Portugalija), a koju sufinansira Evropska unija kroz program URBACT IV (Interreg).
Mreža se zasniva na Akademiji Entrepreneurship+, lokalno razvijenoj dobroj praksi koja se pokazala veoma uspješnom u osposobljavanju mladih ljudi vještinama, samopouzdanjem i praktičnim iskustvom potrebnim da oblikuju sopstvenu budućnost. Kroz praktično učenje, mentorstvo i direktno uključivanje lokalne poslovne zajednice, ovaj model je stvorio podsticajno okruženje u kom je preduzetnički način razmišljanja utkan u svakodnevno obrazovanje i život zajednice — ne samo kao put ka pokretanju biznisa, već i kao građanska kompetencija i pokretač inkluzivnog lokalnog razvoja.
Ono što ovaj pristup čini posebnim jeste njegov sistemski i multiaktorski karakter. „Preduzetnički gradovi“ uključuju čitav lokalni ekosistem — učenike, nastavnike, obrazovne ustanove, lokalna preduzeća, udruženja i opštinu — i posebnu pažnju posvećuju horizontalnim temama koje su u središtu URBACT programa: rodnoj ravnopravnosti, zelenoj tranziciji i digitalnim vještinama. Cilj nije samo efikasan prenos znanja, već i trajna promjena javnih politika.
Sedam partnerskih gradova sarađuje sa Albergarijom-a-Veljom u učenju i primjeni ovog modela: Iisalmi (Finska), Ferara (Italija), Lublin (Poljska), Ždar nad Cazavu (Češka Republika), Skone (Švedska), Žitomir (Ukrajina) i Bijeljina (Bosna i Hercegovina).
U ime Grada Bijeljina ovaj Projekat realizuje Odsjek za lokalni ekonomski razvoj i evropske integracije
Prenos modela odvija se kroz tri strukturisane faze — Razumijevanje, Prilagođavanje i Ponovna primjena — u periodu od 2025. do 2028. godine, pri čemu svaki grad zajedno osmišljava lokalne aktivnosti u oblasti preduzetničkog obrazovanja kroz svoju URBACT lokalnu grupu i ugrađuje rezultate u trajne lokalne politike.
U okviru početne faze implentacije projekta, 26. i 27. februara 2026. godine realizovana je dvodnevna posjeta Lead Expert-a i predstavnika Lead Partner-a, s ciljem pokretanja procesa transfera dobre prakse i pružanja stručne podrške u izradi lokalnog akcionog plana.
Posjeta je započela zvaničnim prijemom u Gradskoj upravi i razgovorom sa gradonačelnikom Bijeljine Ljubišom Petrovićem na kom je konstatovano da ovaj projekat predstavlja važan dio programa i politika koji su usmjereni ka mladima, a koji imaju za cilj razvoj lokalne zajednice i ostanak mladih na ovim prostorima.
Tokom dvodnevne posjete realizovane su posjete vaspitno-obrazovnim i razvojnim ustanovama uključujući vrtić „Čika Jova Zmaj“ i Osnovnu školu „Sveti Sava“, Inovacioni centar InCOR i Tehničku školu „Mihajlo Pupin“, gdje se razgovaralo o razvoju preduzetničkih i životnih vještina, stručnom obrazovanju, saradnji sa privredom i zapošljavanju mladih. U razgovorima su učestvovali i predstavnici relevantnih institucija, obrazovnih ustanova i privatnog sektora, a poseban akcenat stavljen je na transfer dobre prakse, mentorstvo, praktičnu nastavu i jačanje saradnje između obrazovanja i privrede.
Grad Bijeljina u projektu učestvuje kao partner iz IPA zemalja (Instrument for Pre-Accession Assistance) uz finansijsku i tehničku podršku Evropske unije. Ukupan budžet projekta za Grad Bijeljina iznosi 72.800 evra, od čega se 95% finansira iz IPA fonda, dok preostalih 5% obezbjeđuje Grad Bijeljina iz sopstvenih sredstava.
